Jagdish Patil
बँक कर्मचाऱ्याच्या विविध संघटनांचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या UFBU ने 3 दिवसांच्या संपाची घोषणा केली होती.
मात्र हा संप मागे घेण्यात आला आहे. 6 दिवसांऐवजी 5 दिवसांचा कामाचा आठवडा करा ही UFBU ची प्रमुख मागणी आहे.
याच निमित्ताने 5 दिवसांच्या आठवडा या व्यवस्थेचा उदय नेमका कधी झाला ते जाणून घेऊ.
केंद्र सरकारने 5 दिवसांचा कामाचा आठवडा 1985 मध्ये सुरू केला. प्रशासकीय कार्यक्षमता सुधारण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला होता.
सुट्टी दिल्याने कमी होणाऱ्या कामाच्या तासांच्या भरपाईसाठी दररोजच्या कामकाजात एक तासाची वाढ करण्यात आली.
सध्या अनेक विकसित अर्थव्यवस्थांमधील संघटित क्षेत्रात 8 तासांचा दिवस आणि 5 दिवसांचे काम ही एक प्रमाणित व्यवस्था मानली जाते.
या व्यवस्थेची मुळे 18व्या शतकातील औद्योगिक क्रांतीत आहेत. औद्योगिकीकरणानंतर कारखान्यांत काम करणाऱ्या मजुरांची संख्या वेगाने वाढू लागली.
1913 साली अमेरिकन उद्योगपती हेन्री फोर्ड यांनी उत्पादनाची 'मूव्हिंग असेंब्ली लाइन' नावाची पद्धत तयार केली.
ज्यामध्ये प्रत्येक कामगाराला अधिक श्रमाचे एकच काम वारंवार करावे लागे त्यामुळे कामगार मोठ्या प्रमाणात नोकऱ्या सोडू लागले.
त्यामुळे फोर्ड यांनी 9 तासांऐवाजी 8 तासांचा कामाचा दिवस सुरू केला आणि कर्मचाऱ्यांचे वेतनही वाढवले.