Ganesh Sonawane
३१ मे १७२५ रोजी चौंडी येथे जन्मलेल्या अहिल्यादेवींना बालपणापासून संस्कार, धर्म आणि व्यवहारज्ञानाचे शिक्षण मिळाले. याच शिक्षणाने पुढील संकटांशी सामना करण्याची ताकद दिली.
मराठा सरदार मल्हारराव होळकर यांनी त्यांच्या गुणांनी प्रभावित होऊन खंडेराव होळकरांशी विवाह लावून दिला. विवाहानंतर त्या होळकर घराण्यात आणि माळवा राज्यात आल्या.
युद्धात पती खंडेराव यांचे निधन झाले आणि त्यांच्या आयुष्यात मोठा आघात झाला. त्या काळात विधवा स्त्रीचे आयुष्य अत्यंत कठीण मानले जात होते.
यानंतर सासरे आणि मार्गदर्शक मल्हारराव होळकर यांचेही निधन झाले.
राजकीय आधार गमावल्याने परिस्थिती आणखी कठीण बनली.
पुढे पुत्र मालेराव यांच्या मृत्यूने त्यांचे वैयक्तिक आयुष्य पूर्णपणे हादरले.
अनेक दुःखांचा डोंगर समोर उभा राहिला.
दुःखात खचून न जाता त्यांनी राज्यकारभाराची धुरा स्वतःच्या खांद्यावर घेतली.
हा निर्णय त्या काळातील सामाजिक संकेतांना मोठे आव्हान होता.
स्त्री नेतृत्वाला विरोध असतानाही त्यांनी माळवा सक्षमपणे सांभाळला.
त्यांच्या बुद्धिमत्ता आणि धैर्याने प्रजेत विश्वास निर्माण झाला.
अहिल्यादेवींनी संकटांवर मात करून स्त्रीशक्तीचे जिवंत उदाहरण निर्माण केले. म्हणूनच त्या आजही ‘लोकमाता’ म्हणून स्मरणात आहेत.