Jagdish Patil
इराण-इस्रायल युद्धामुळे भारतात होणारा खनिज तेल, नैसर्गिक वायू पुरवठा खंडित झाला आहे.
त्यामुळे भारतात गॅस टंचाईची परिस्थिती निर्माण झाली असून गॅससाठी लोकांना रांगेत उभं राहावं लागत आहे.
याच पार्श्वभूमीवर आपल्या घरातील सिलिंडरमधील गॅस नेमका कसा तयार होतो ते जाणून घेऊया.
LPG हा थेट जमिनीतून मिळत नाही तर तो प्रोपेन आणि ब्युटेन या 2 वायूंपासून तयार केला जातो.
जमिनीतून काढलेल्या प्रोपेन आणि ब्युटेन युक्त नैसर्गिक वायूवर रिफायनरीमध्ये प्रक्रिया केली जाते.
या प्रक्रियेत सर्वात वरच्या थरात LPG मिळतो. नैसर्गिक अवस्थेत हे घटक वायू स्वरूपात असतात.
त्यांच्यावर उच्च दाब देऊन त्यांचे रूपांतर द्रवात म्हणजेच 'लिक्विफाइड' पेट्रोलियम गॅस मध्ये केले जाते.
गॅसमधून पाणी आणि सल्फरसारखे इतर अशुद्ध घटक शुद्धीकरण प्रक्रियेत काढण्यात येतात.
एलपीजीला वास नसतो. त्यामुळे गॅस गळती लक्षात येण्यासाठी त्यात 'इथिल मरकॅप्टन' नावाचा उग्र वासाचा पदार्थ मिसळतात.
या सर्व प्रक्रियेनंतर तयार झालेला हा द्रव वायू अर्थात LPG वेगवेगळ्या सिलिंडरमध्ये साठवला जातो.