Ganesh Sonawane
पोलीस कोठडी म्हणजे जेव्हा पोलीस एखाद्या व्यक्तीला अटक करतात, त्यानंतर आरोपीला पोलीस स्टेशनच्या लॉक-अपमध्ये किंवा संबंधित प्रकरणाचा तपास करणाऱ्या यंत्रणेच्या भौतिक कोठडीत ठेवले जाते.
पोलिस कोठडीत ठेवलेल्या व्यक्तीला न्यायालयात हजर करण्यापूर्वी पोलीस चौकशी करतात आणि पुरावे गोळा करतात.
पोलीस कोठडीचा कालावधी सामान्यत: एका गुन्ह्यात 15 दिवसांपर्यंत असतो. यासाठी दंडाधिकारी ठरवतो की आरोपी पोलीस कोठडीमध्ये ठेवावा का न्यायालयीन कोठडीमध्ये.
संशयिताला अटक केल्यानंतर 24 तासांच्या आत पोलीसांना त्याला न्यायालयात हजर करावं लागते व आणखी पोलिस कोठडी हवी असल्यास न्यायालयाकडे मागणी करावी लागते.
न्यायालयीन कोठडी म्हणजे आरोपीला कारागृहात ठेवणे आणि त्याला न्यायालयाच्या ताब्यात देणे.
जेव्हा आरोपीला न्यायालयीन कोठडी सुनावली जाते, तेव्हा त्याला पोलीस कोठडीमध्ये नाही तर कारागृहात ठेवले जाते. (उदा. येरवडा, आर्थर रोड)
न्यायालयीन कोठडीमध्ये असलेल्या आरोपीला जामीन अर्ज दाखल करण्याचा अधिकार असतो. जामीन मंजूर झाल्यास त्याची न्यायालयीन कोठडी संपते.
न्यायालयीन कोठडी अधिकतम 90 दिवसांपर्यंत असू शकते, जर गुन्हा गंभीर असेल (जसे की 10 वर्षांपेक्षा जास्त कारावास असलेला). इतर सर्व सामान्य गुन्ह्यांसाठी 60 दिवसांपर्यंत न्यायालयीन कोठडी वाढवता येते.
पोलीस कोठडीमध्ये तपास आणि चौकशी चालू असते. संशयितावर पोलिसांचे नियंत्रण असते. तर न्यायालयीन कोठडीमध्ये आरोपीला न्यायालयाच्या ताब्यात ठेवले जाते आणि त्याची जामीन अर्जाची प्रक्रिया सुरू होऊ शकते.