Pradeep Pendhare
मिशन वात्सल्य ही केंद्र सरकारच्या महिला व बालविकास मंत्रालयाची योजना असून, संकटग्रस्त आणि संरक्षणाची गरज असलेल्या मुलांना लाभ मिळतो.
अनाथ मुले आणि नातेवाईकांकडे राहणारी, विधवा, बालमजुरी, बालविवाह, तस्करी किंवा शोषणातील, घटस्फोटितांची, आई-वडील गंभीर आजाराने ग्रस्त, शारीरिकदृष्ट्या संगोपन करण्यास असमर्थ असलेली मुलांना लाभ मिळतो.
केंद्राच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार ग्रामीण भागातील वार्षिक उत्पन्न 72 हजार, तर इतर भागातील वार्षिक उत्पन्न 96 हजार रुपयांपर्यंत असावे लागते.
मुलांचे संगोपन, शिक्षण, आरोग्य आणि पोषण गरजा भागवण्यासाठी प्रति लाभार्थी मुलाच्या बँक खात्यात दरमहा चार हजार रुपयांची रक्कम जमा होते.
लाभ मिळवण्यासाठी जिल्हा बाल संरक्षण कक्षाकडे अर्ज करता येतो. प्रकरण बाल कल्याण समितीच्या प्रक्रियेनंतर जिल्हास्तरीय कमिटीकडून शिफारस व मंजुरीची प्रक्रिया पूर्ण होते.
मुलाचे जन्म प्रमाणपत्र आणि आधार कार्ड, पालकांचे आधार कार्ड, रहिवासी आणि उत्पन्नाचा पुरावा, आई-वडिलांच्या परिस्थितीचा पुरावा किंवा शाळेचा दाखला आणि बँक खात्याचा तपशील, अशी कागदपत्रे आवश्यक असतात.
जिल्हा बाल संरक्षण कक्षाकडून तपासणी, जिल्हास्तरीय समितीकडून पात्रतेचा आढावा, जिल्हाधिकाऱ्यांकडून मंजुरीनंतर मुलाच्या खात्यात आर्थिक मदत जमा होते.
स्पॉन्सरशिपचा लाभ साधारणतः वयाच्या 18 वर्षांपर्यंत मिळतो. प्रकरणानुसार मदतीचा कालावधी निश्चित करून, मुलाचे शिक्षण आणि संगोपन यांचा नियमित आढावा घेतला जातो.
जिल्हा महिला व बालविकास कार्यालय, जिल्हा बाल संरक्षण कक्ष, बाल कल्याण समिती आणि संकटात असलेल्या मुलांसाठी चाइल्ड हेल्पलाइन 1098 येथे संपर्क साधता येईल.