Jagdish Patil
दिल्लीत CJP च्या आंदोलनादरम्यान कथित मेटॅलिक पॅलेट गन वापरप्रकरणी सर्वोच्च न्यायालयात सुनावणी झाली.
IB चे माजी विशेष संचालक आणि पॅलेट गनमुळे जखमी झालेल्या दोन आंदोलनकर्त्यांनी याचिका दाखल केली आहे.
सर्वोच्च न्यायालयाने सरकारला या गनच्या वापराबाबतचे स्टँडर्ड ऑपरेटिंग प्रोसीजर (SOP) काय आहे, याची माहिती मागितली.
याच पार्श्वभूमीवर पॅलेट गनच्या वापराबाबतचे SOP काय आहेत ते जाणून घेऊया.
भारतात पॅलेट गन वापरण्याबाबात एकच सार्वजनिक आणि सर्व राज्यांसाठी लागू असणारा SOP उपलब्ध नाही.
मात्र केंद्रीय गृह मंत्रालय, CRPF, RAF आणि संबंधित राज्य पोलीस दलांच्या अंतर्गत SOP, तसेच कायदेशीर तत्त्वांनुसार त्याचा वापर केला जातो.
या गनचा वापर फक्त इतर कमी-घातक उपाय (समजावणे, बॅरिकेड, लाठीचार्ज, अश्रुधूर इ.) निष्फळ ठरल्यास केला जातो.
परिस्थितीनुसार घटनास्थळी प्रभारी वरिष्ठ पोलीस किंवा सुरक्षा अधिकाऱ्यांच्या परवानगीनंतरच वापर केला जातो.
जमाव हिंसक झाल्यास, दगडफेक, प्राणघातक हल्ला किंवा सुरक्षा दलांच्या जीवाला गंभीर धोका निर्माण झाल्यानंतरच परवानगी.
SOP नुसार डोके, चेहरा किंवा छातीवर फायर न करता, कंबरेखालील भागावर फायर करण्याचे निर्देश असतात. कमी-घातक शस्त्रांच्या वापरासाठी विशेष प्रशिक्षण दिले जाते.
पॅलेट गनचा वापर ठराविक अंतरावरूनच (५०० मीटर किंवा त्याहून अधिक) करणं गजरेचं असतं. जवळून फायर केल्यास ते प्राणघातक ठरू शकते.