India Visa Rules: भारतात राहण्यासाठी आता व्हिसा बंधनकारक! हिंदू, शीखांसह सहा समुदायांसाठी केंद्र सरकारचा नवा नियम

New Delhi News: भारतात वास्तव्यास असलेल्या अफगाणिस्तान, पाकिस्तान आणि बांगलादेशमधील सहा गैर-मुस्लिम समुदायांच्या नागरिकांसाठी केंद्र सरकारने व्हिसासंदर्भातील नियमांमध्ये महत्त्वपूर्ण बदल केला आहे.

यापूर्वी विशेष सवलत देण्यात आलेल्या या नागरिकांना आता भारतात राहण्यासाठी संबंधित श्रेणीतील वैध व्हिसा घेणे आवश्यक असणार आहे. केंद्रीय गृह मंत्रालयाने यासंदर्भात नवी अधिसूचना जारी केली आहे. या निर्णयाचा परिणाम केवळ या तीन देशांतील नागरिकांवरच नव्हे, तर भारत, नेपाळ आणि भूतानमार्गे होणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय प्रवासावरही होणार आहे.

कोणत्या सहा समुदायांना घ्यावा लागणार व्हिसा?

नव्या नियमांनुसार हिंदू, शीख, बौद्ध, जैन, पारशी आणि ख्रिश्चन या सहा समुदायांतील नागरिकांना भारतात वास्तव्यासाठी योग्य श्रेणीचा व्हिसा घेणे बंधनकारक असेल. अफगाणिस्तान, पाकिस्तान आणि बांगलादेशमधून भारतात आलेल्या या समुदायांतील नागरिकांना यापूर्वी काही अटींवर व्हिसा आणि पासपोर्टच्या बंधनातून सूट देण्यात आली होती.

सप्टेंबर 2025 मध्ये जारी करण्यात आलेल्या आदेशानुसार ही सवलत लागू होती. मात्र, आता नव्या अधिसूचनेद्वारे या व्यवस्थेत बदल करण्यात आला आहे.

31 डिसेंबर 2024 पर्यंत भारतात आलेल्यांवरही परिणाम

धार्मिक छळामुळे किंवा धार्मिक छळ होण्याच्या भीतीने 31 डिसेंबर 2024 पर्यंत भारतात दाखल झालेल्या नागरिकांसाठी यापूर्वी विशेष तरतूद करण्यात आली होती. यामध्ये वैध प्रवास दस्तऐवज नसलेले किंवा भारतात आल्यानंतर ज्यांच्या पासपोर्ट आणि व्हिसाची मुदत संपली होती, अशा व्यक्तींचाही समावेश होता.

मात्र, नव्या अधिसूचनेनुसार भारतात राहण्यासाठी अशा व्यक्तींनाही आता योग्य श्रेणीतील व्हिसा घेण्याची आवश्यकता असेल. त्यामुळे यापूर्वी मिळालेल्या सवलतींच्या आधारे वास्तव्यास असलेल्या नागरिकांना नव्या नियमांची पूर्तता करावी लागणार आहे.

भारत-नेपाळ-भूतान प्रवासासाठीही नियम बदलले

केंद्र सरकारने भारत, नेपाळ आणि भूतान या देशांदरम्यान होणाऱ्या प्रवासासाठीही नियम अधिक स्पष्ट आणि कठोर केले आहेत. आता या देशांच्या नागरिकांना एकमेकांच्या देशांत ये-जा करताना व्हिसा मॅन्युअलमध्ये नमूद केलेली वैध ओळखपत्रे सादर करावी लागतील.

एखादा भारतीय नागरिक नेपाळ किंवा भूतानमार्गे तिसऱ्या देशात प्रवास करत असेल, तर त्याच्याकडे वैध पासपोर्ट असणे आवश्यक असेल. तसेच अशा प्रवाशांना सरकारने निश्चित केलेल्या तपासणी नाक्यांवरूनच प्रवास करावा लागणार आहे.

चीन, पाकिस्तानमार्गे भारतात येणाऱ्यांनाही नियम लागू

नेपाळ आणि भूतानचे नागरिक चीन, पाकिस्तान, हाँगकाँग किंवा मकाऊमार्गे भारतात येत असतील, तर त्यांनाही वैध पासपोर्ट आणि व्हिसा दाखवणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. त्यामुळे या मार्गाने भारतात प्रवेश करणाऱ्या नागरिकांच्या प्रवास कागदपत्रांची तपासणी अधिक काटेकोरपणे केली जाणार आहे.

श्रीलंकन तमिळ आणि तिबेटी नागरिकांना सवलत कायम

केंद्र सरकारने काही विशिष्ट समुदायांसाठी यापूर्वी दिलेल्या कायदेशीर सवलती कायम ठेवल्या आहेत. भारतात वास्तव्यास असलेल्या श्रीलंकन तमिळ निर्वासितांना तसेच तिबेटी नागरिकांना पासपोर्ट आणि व्हिसासंदर्भातील लागू असलेल्या विशेष सवलती यापुढेही मिळत राहतील.

एकूणच, शेजारील देशांमधून भारतात येणाऱ्या नागरिकांच्या वास्तव्यासह आंतरराष्ट्रीय प्रवासाच्या नियमांमध्ये केंद्र सरकारने महत्त्वाचे बदल केले आहेत. विशेषतः यापूर्वी व्हिसा सवलत मिळालेल्या सहा गैर-मुस्लिम समुदायांसाठी आता योग्य व्हिसा घेण्याची अट लागू होणार असल्याने या अधिसूचनेकडे लक्ष वेधले जात आहे.