पुणे विद्यापीठ चौकाला नाव असलेले आचार्य आनंदऋषीजी महाराज कोण? नगर जिल्ह्यासोबत होता खास संबंध

पुण्यातील सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठासमोरील चौकाला अधिकृतपणे ‘आचार्य आनंदऋषीजी महाराज चौक’ असे नाव आहे. मात्र अलीकडेच झालेल्या एका सरकारी कार्यक्रमाच्या पत्रिकेत या चौकाचा उल्लेख ‘पुणे विद्यापीठ चौक’ असा करण्यात आल्याने प्रशासनाच्या कामकाजावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. चौकाच्या नावाचा विसर अधिकाऱ्यांनाच पडल्याचे चित्र यामुळे समोर आले.

सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठासमोरील या चौकातील वाहतूक कोंडी सोडवण्यासाठी उभारण्यात आलेल्या एकात्मिक दुमजली उड्डाण पुलाचे लोकार्पण रविवारी (8 मार्च) पार पडले. हा कार्यक्रम पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाच्या वतीने (PMRDA) आयोजित करण्यात आला होता. या सोहळ्याच्या अधिकृत कार्यक्रमपत्रिकेत चौकाचे नाव चुकीचे नमूद करण्यात आले. प्रत्यक्षात चौकाचे नाव ‘आचार्य आनंदऋषीजी महाराज चौक’ असे असताना पत्रिकेत ‘सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ चौक’ असा उल्लेख करण्यात आला. त्यामुळे स्थानिक नागरिक आणि काही समाजघटकांमध्ये नाराजी व्यक्त करण्यात येत आहे.

शहरातील सर्वाधिक वाहतूक असलेल्या ठिकाणांपैकी हा चौक एक मानला जातो. येथे दररोज हजारो वाहनांची वर्दळ असते. त्यामुळे वाहतूक कोंडी कमी करण्यासाठी उड्डाण पूल उभारण्याचा निर्णय घेण्यात आला होता. मात्र सुरुवातीला बांधण्यात आलेला पूल वापरात आल्यानंतर त्यात त्रुटी असल्याचे लक्षात आले. परिणामी तो पाडून पुन्हा नव्याने उड्डाण पूल उभारण्यात आला. या संपूर्ण प्रक्रियेमुळे प्रकल्पाला मोठा विलंब झाला आणि तो कायम चर्चेत राहिला.

उड्डाण पुलाच्या लोकार्पण कार्यक्रमाला राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस व्हिडिओ कॉन्फरन्स प्रणालीद्वारे उपस्थित राहणार असल्याचे पत्रिकेत नमूद करण्यात आले होते. याशिवाय केंद्रीय नागरी हवाई राज्यमंत्री मुरलीधर मोहोळ, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, सुनेत्रा पवार तसेच महापौर मंजूषा नागपुरे यांचीही उपस्थिती अपेक्षित असल्याचे सांगण्यात आले होते. अनेक लोकप्रतिनिधी, आमदार आणि पदाधिकारीही या कार्यक्रमाला उपस्थित राहणार असल्याचा उल्लेख पत्रिकेत होता.

मात्र इतक्या मोठ्या कार्यक्रमाच्या अधिकृत पत्रिकेतच चौकाचे नाव चुकीचे नमूद झाल्याने प्रशासनावर टीका होत आहे. महापालिका आणि पोलिसांच्या अधिकृत नोंदींमध्ये या चौकाचे नाव ‘आचार्य आनंदऋषीजी महाराज चौक’ असेच आहे.

आचार्य आनंदऋषीजी महाराज हे स्थानकवासी जैन समाजातील अत्यंत मान्यवर संत मानले जातात. त्यांचे मूळ गाव अहमदनगर जिल्ह्यात होते आणि या जिल्ह्याशी त्यांचे विशेष नाते होते. त्यांनी महाराष्ट्रातील संतपरंपरेचा सखोल अभ्यास केला होता. त्यांच्या प्रभावी प्रवचनांमुळे आणि विचारांमुळे अनेक लोक प्रभावित झाले. त्यांच्या महानिर्वाणानंतर देशभरातून श्रद्धांजली वाहण्यात आली होती. त्या काळच्या पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनीही त्यांच्या कार्याची दखल घेत श्रद्धांजली व्यक्त केली होती.