Maharashtra Government News: तुमचं लग्न ठरलयं! पत्रिका छापण्यापूर्वी सरकारचा नवा नियम माहित आहे का?

Maharashtra wedding card rule: महाराष्ट्रात बालविवाह रोखण्यासाठी राज्य बालहक्क संरक्षण आयोगाने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. आता लग्नपत्रिकेवर वधू आणि वर यांच्या जन्मतारखा छापणे बंधनकारक करण्यात येणार आहे.

बालहक्क संरक्षण आयोगाच्या मते, अनेक ठिकाणी अल्पवयीन मुलींचे विवाह होत असल्याच्या तक्रारी समोर येत आहेत. काही प्रकरणांमध्ये अल्पवयीन मुली आई झाल्याचेही आढळून आले आहे. त्यामुळे बालविवाह रोखण्यासाठी हा निर्णय प्रभावी ठरेल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला आहे.

यासोबतच आरोग्य, पोलीस, शिक्षण आणि महिला व बालविकास विभाग यांच्या संयुक्त पथकाद्वारे अल्पवयीन मातांच्या प्रकरणांची चौकशी केली जाणार आहे. संबंधित अधिकाऱ्यांवर जबाबदारी निश्चित करण्याचे आदेशही देण्यात आले आहेत.

राज्य सरकारच्या या नव्या नियमामुळे लग्न समारंभांपूर्वीच वधू-वराचे वय तपासणे सोपे होणार असून प्रशासनालाही कारवाई करणे सुलभ होईल. राजस्थानसह काही राज्यांमध्ये अशा प्रकारचे नियम आधीपासून लागू आहेत. महाराष्ट्रातही आता त्याची अंमलबजावणी सुरू करण्यात येत आहे.

राज्यात अल्पवयीन मुलींचे विवाह लावून देण्याच्या घटनांमध्ये वाढ होत असल्याने राज्य बालहक्क आयोगाने या प्रकरणाची गंभीर दखल घेतली आहे. केवळ नियम तयार करून बालविवाह थांबत नाहीत, त्यामुळे अधिक कठोर आणि प्रभावी उपाययोजना राबविण्याची गरज असल्याचे आयोगाने स्पष्ट केले आहे.

यासोबतच, अल्पवयीन मुली मातृत्वाला सामोऱ्या जात असल्याच्या प्रकरणांची सखोल चौकशी करण्याचे आदेशही देण्यात आले आहेत. त्यासाठी आरोग्य, पोलीस, शिक्षण तसेच महिला व बालविकास विभागाच्या अधिकाऱ्यांचे संयुक्त पथक स्थापन करण्यात येणार आहे. हे पथक संबंधित प्रकरणांची तपासणी करून जबाबदारी निश्चित करणार आहे.

या नव्या नियमांमुळे राज्यात बालविवाह रोखण्यास मोठी मदत होईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे. देशातील काही इतर राज्यांमध्येही अशा प्रकारचे नियम लागू करण्यात आले असून त्याचे सकारात्मक परिणाम दिसून आले आहेत. त्याच धर्तीवर महाराष्ट्रातही ही उपाययोजना अमलात आणली जात आहे.

प्रिंटिंग प्रेस आणि मंगल कार्यालयांवर कारवाई?

राज्य बालहक्क आयोगाच्या प्रस्तावित नियमांनुसार, बालविवाह रोखण्याची जबाबदारी आता केवळ कुटुंबापुरती मर्यादित राहणार नाही. लग्नपत्रिका छापणाऱ्या प्रिंटिंग प्रेस तसेच विवाह सोहळे आयोजित करणाऱ्या मंगल कार्यालयांनाही नियमांचे पालन करणे बंधनकारक करण्यात येणार आहे.

एखाद्या प्रिंटिंग प्रेसने वधू-वराच्या वयाची खात्री न करता लग्नपत्रिका छापल्यास किंवा मंगल कार्यालयाने अल्पवयीन मुला-मुलीचा विवाह आयोजित केल्याचे आढळल्यास संबंधितांवर कायदेशीर कारवाई केली जाऊ शकते, असे संकेत आयोगाकडून देण्यात आले आहेत.

बालहक्क क्षेत्रात काम करणाऱ्या कार्यकर्त्यांनी या निर्णयाचे स्वागत केले आहे. केवळ जनजागृती नव्हे, तर अशा प्रकारच्या कडक प्रशासकीय उपाययोजना राबवल्यास बालविवाह रोखण्यासाठी अधिक प्रभावी परिणाम दिसून येतील, असे मत तज्ज्ञांनी व्यक्त केले आहे.