राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 (NEP 2020) अंतर्गत केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाने (CBSE) मोठा निर्णय घेतला आहे. १ जुलै २०२६ पासून देशभरातील सर्व CBSE संलग्न शाळांमध्ये नववी आणि दहावीच्या विद्यार्थ्यांसाठी ‘त्रिभाषा सूत्र’ (Three Language Formula) अनिवार्य करण्यात येणार आहे.
या नव्या नियमानुसार विद्यार्थ्यांना तीन भाषा शिकाव्या लागणार आहेत. त्यापैकी किमान दोन भाषा भारतीय असणे बंधनकारक असेल. उदाहरणार्थ, इंग्रजीसोबत हिंदी, मराठी, संस्कृत, तमिळ, बंगाली, कन्नड, तेलुगू यांसारख्या भारतीय भाषांचा समावेश करावा लागेल.
CBSEने यासंदर्भात सर्व संलग्न शाळांना सविस्तर परिपत्रक पाठवले असून अभ्यासक्रम, वेळापत्रक, शिक्षकांची नियुक्ती आणि अंमलबजावणीबाबत आवश्यक सूचना दिल्या आहेत.
सध्या अनेक CBSE शाळांमध्ये विद्यार्थी तिसरी भाषा म्हणून फ्रेंच, जर्मन किंवा स्पॅनिश यांसारख्या परदेशी भाषा निवडतात. मात्र नव्या नियमानंतर भारतीय भाषांना अधिक प्राधान्य मिळण्याची शक्यता आहे. महाराष्ट्रातील अनेक CBSE शाळांमध्ये मराठी उपलब्ध असली तरी विद्यार्थ्यांकडून तिला तुलनेने कमी पसंती मिळत असल्याचे चित्र आहे. नव्या निर्णयामुळे मराठीसह इतर भारतीय भाषांकडे विद्यार्थ्यांचा कल वाढेल, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
शिक्षणतज्ज्ञांच्या मते, बहुभाषिक शिक्षणामुळे विद्यार्थ्यांची आकलन क्षमता, संवाद कौशल्ये आणि सर्जनशीलता वाढण्यास मदत होते. विविध भाषा शिकल्यामुळे विद्यार्थ्यांना देशातील वेगवेगळ्या संस्कृती आणि परंपरा समजून घेता येतात. तसेच एका भाषेतून दुसऱ्या भाषेत सहज विचार मांडण्याची क्षमता विकसित होते.
हा निर्णय स्वागतार्ह असला तरी अनेक शाळांसमोर व्यावहारिक अडचणी उभ्या राहू शकतात. प्रशिक्षित भारतीय भाषा शिक्षकांची उपलब्धता, नवीन वेळापत्रक तयार करणे, अभ्यासक्रमाचे पुनर्नियोजन आणि विद्यार्थ्यांच्या पर्यायांमध्ये बदल करणे ही मोठी जबाबदारी शाळांवर येणार आहे. विशेषतः महानगरांमधील शाळांना यासाठी अधिक तयारी करावी लागणार आहे.
१ जुलै २०२६ पासून CBSEच्या नववी-दहावीमध्ये ‘त्रिभाषा सूत्र’ लागू होणार.
विद्यार्थ्यांना तीन भाषा शिकणे बंधनकारक असेल.
तीनपैकी किमान दोन भाषा भारतीय असणे आवश्यक.
मराठी, संस्कृत, तमिळ, बंगालीसारख्या भारतीय भाषांना अधिक प्राधान्य मिळण्याची शक्यता.
शाळांना प्रशिक्षित शिक्षक, वेळापत्रक आणि अभ्यासक्रमात बदल करावे लागणार.
सरकारनामाचे सदस्य व्हा
शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.
Read Latest Marathi Political News, Breaking Political News from Maharashtra, India, Pune & Mumbai at Sarkarnama. To Get Live Political Marathi News on Mobile, Download the Sarkarnama Mobile App for Android and IOS. सरकारनामा आता सर्व सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर. ताज्या राजकीय घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम, शेअर चॅट, टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, सरकारनामा यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.