Gold demand in India : सोने खरेदीत भारतीय जगात भारी! 'या' राज्यात होते सोन्याची सर्वाधिक विक्री? आकडा ऐकून तुम्हीही व्हाल थक्क!

भारतात सोन्याची किंमत कितीही वाढली तरी सोन्याच्या दागिन्यांची लोकांमधली क्रेझ काही कमी होत नाही. त्यामुळे सोन्याच्या आयातीत भारत आजही जगातील सर्वात मोठा ग्राहक आहे. सोन्याच्या वाढत्या किमती, परकीय चलन साठ्यावर वाढणारा ताण यामुळे सरकारने सोन्याची खरेदी कमी करण्याचे अवाहन केले आहे तरीही देशामध्ये सोन्याची मागणी कायम आहे.

भारतात दरवर्षी जवळपास 700 ते 800 टन सोन्याची आयात केली जाते. देशांतर्गत सोन्याचे उत्पादन अतिशय कमी असल्यामुळे भारताला आपल्या एकूण गरजेपेकी तब्बल 90% ते 95% सोनं परदेशातून आयात करावे लागते.

भारताचे 2025-26 या आर्थिक वर्षात भारताचे सोन्याचे आयात बिल सुमारे 71.98 अब्ज डॉलरपर्यंत पोहोचले होते. भारतीय चलनानुसार हा आकडा 6 लाख कोटी रुपयांपेक्षाही अधिक आहे. त्यामुळे एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर होणारा आयात देशातील परकीय चलन साठ्यावर मोठा दबाव निर्माण करणारा आहे.

भारतात सर्वाधिक सोने पुरवणाऱ्या देशांमध्ये स्वित्झर्लंड अव्वल स्थानावर आहे. स्वित्झर्लंडचा भारताच्या एकूण सोन्याच्या आयातीत 40% वाटा आहे. याशिवाय संयुक्त अरब अमिराती, दक्षिण आफ्रिका आणि पेरू यांसारखे देशही भारताला मोठ्या प्रमाणावर सोने निर्यात करतात.

देशातील सोन्याची सर्वाधिक खरेदी दक्षिण भारतात होत असल्याचे चित्र आहे. केरळ, तामिळनाडू, कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेश ही राज्ये सोन्याच्या मागणीत आघाडीवर आहेत. विशेष म्हणजे, एकट्या केरळचा देशातील एकूण सोन्याच्या वापरामध्ये जवळपास 20% वाटा असल्याचे मानले जाते. त्यामुळे केरळला देशातील सर्वात मोठी सोन्याची बाजारपेठ म्हणूनही ओळखले जाते.

भारतातील लग्नसराई आणि सण-उत्सव हे सोन्याच्या विक्रीचे सर्वात मोठे कारण ठरतात. धनत्रयोदशी, अक्षय तृतीया तसेच विवाह सोहळ्यांदरम्यान लोक मोठ्या प्रमाणात दागिने खरेदी करतात. अनेक कुटुंबांसाठी सोने हे केवळ दागिने नसून सुरक्षित गुंतवणुकीचे साधन मानले जाते.

महागाई वाढली किंवा आर्थिक अनिश्चितता निर्माण झाली की लोकांचा कल पुन्हा सोन्याकडेच वाढतो. त्यामुळे सोन्याच्या किंमती वाढल्या तरी भारतीयांची सोन्यावरील क्रेझ कायम आहे.