Bhendwal prediction : 'देशाचा राजा खुर्चीवर कायम, पण...निसर्ग साथ सोडणार?' भेंडवळच्या भाकिताने वाढवली राजकीय उत्सुकता; काय आहे यंदाचं भाकीत

बुलढाणा जिल्ह्यातील भेंडवळ येथे दरवर्षी पारंपरिक पद्धतीने केली जाणारी घटमांडणी यंदाही अक्षय तृतीयेच्या मुहूर्तावर पार पडली. सुमारे 370 वर्षांची परंपरा जपणाऱ्या या विधीत सूर्यास्तावेळी घट मांडले जाते आणि दुसऱ्या दिवशी सूर्योदयाच्या वेळी त्यातील बदलांचे निरीक्षण करून वर्षभराचा अंदाज व्यक्त केला जातो. या प्रक्रियेतून पाऊस, पीकस्थिती, अर्थव्यवस्था तसेच देशातील राजकीय घडामोडींबाबत भाकीत मांडले जाते.

यंदाच्या निरीक्षणातून समोर आलेल्या निष्कर्षांनुसार देशाचा राजा म्हणजेच पंतप्रधान आपल्या पदावर कायम राहतील, मात्र त्यांच्यावर ताण आणि दबाव वाढलेला राहील. देशाच्या संरक्षण व्यवस्थेवरही मोठा ताण राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. त्यामुळे राष्ट्रीय सुरक्षेच्या बाबतीत सावधगिरी बाळगण्याचे संकेत या भाकितातून दिले गेले आहेत.

शेतीच्या दृष्टीने पाहता, यंदा शेतकऱ्यांसाठी आव्हानात्मक वर्ष ठरू शकते. बहुतांश पिकांवर रोगराईचे प्रमाण वाढण्याचा अंदाज आहे. तरीही कापूस, तांदूळ आणि तीळ यांसारख्या पिकांचे उत्पादन चांगले होईल आणि त्यांना बाजारात योग्य दर मिळण्याची शक्यता आहे. ज्वारी, तूर, मुग, उडीद, मटकी, जवस आणि वाटाणा ही पिके साधारण स्वरूपात राहतील. बाजरीचे उत्पादनही समाधानकारक होईल असे संकेत मिळाले आहेत.

पावसाच्या बाबतीत जून महिन्यात चांगला पाऊस होईल, जुलैमध्ये सरासरी पाऊस राहील, तर ऑगस्ट आणि सप्टेंबरमध्ये पावसाचे प्रमाण कमी राहण्याची शक्यता आहे. काही भागांमध्ये अतिवृष्टीमुळे पूरस्थिती निर्माण होऊन नुकसान होण्याचाही इशारा देण्यात आला आहे. यासोबतच देशाची आर्थिक स्थिती अपेक्षेइतकी मजबूत राहणार नाही, असेही या अंदाजातून स्पष्ट झाले आहे.

ही भाकिते घटामधील नैसर्गिक बदलांच्या सूक्ष्म निरीक्षणावर आधारित असतात. मातीचे ढेकळ, विविध धान्ये, पान-विडा, करंजी अशा घटकांमधील बदलांवरून पाऊस, पीक, अर्थकारण आणि राजकीय स्थितीचे संकेत घेतले जातात. विशेषतः पान-विडा हे सत्तास्थितीचे प्रतीक मानले जाते, तर मसूर हे परकीय धोका दर्शवते.

भेंडवळच्या या घटमांडणीवर शेतकऱ्यांचा मोठा विश्वास आहे. विदर्भ, मराठवाडा आणि खानदेशातून हजारो शेतकरी येथे येऊन हे भाकीत ऐकतात आणि त्यानुसार पुढील हंगामाचे नियोजन करतात. जरी या परंपरेला शास्त्रीय आधार नसला, तरी अनेक वर्षांच्या अनुभवामुळे शेतकऱ्यांसाठी ती मार्गदर्शक ठरत आहे. त्यामुळे आधुनिक काळातही ही परंपरा उत्सुकता आणि विश्वास यांचे केंद्र बनली आहे.