Ahilyanagar District Bank Election 2026 : अहिल्यानगर जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेच्या निवडणुकीचा कार्यक्रम जाहीर होताच जिल्ह्याच्या राजकारणात हालचालींना वेग आला आहे. मात्र, यंदाची निवडणूक राजकीय संघर्षाचे केंद्र न बनवता बिनविरोध करण्यासाठी सर्वपक्षीय पातळीवर प्रयत्न सुरू झाल्याचे चित्र आहे.
ज्येष्ठ नेते यशवंतराव गडाख यांनी दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर सर्वप्रथम बिनविरोध निवडणुकीचे आवाहन केले. त्यानंतर बाळासाहेब थोरात यांच्या संगमनेरमधील ‘अमृतकुटी’वर झालेल्या बैठकीत सुजय विखे पाटील यांची उपस्थिती आणि राम शिंदे व खासदार नीलेश लंके यांची अनुपस्थिती यामुळे या घडामोडींना राजकीय संदर्भ प्राप्त झाला आहे.
अहिल्यानगर जिल्ह्यात दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर यशवंतराव गडाख यांनी जिल्हा बँकेची (DCC Bank) निवडणूक बिनविरोध करण्याचे आवाहन केले. शेतकरी आणि बँकेच्या आर्थिक हिताला प्राधान्य देत निवडणुकीवरील अनाठायी खर्च टाळावा, अशी त्यांची भूमिका होती. गडाख यांनी बँकेतील आपल्या दीर्घ अनुभवाचा दाखला देत राजकीय मतभेद बाजूला ठेवण्याचे आवाहन केले होते. मात्र, गडाखांचे हे विधान केवळ दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवरील सहकार क्षेत्रातील आवाहन म्हणून पाहायचे की त्यामागे जिल्ह्याच्या राजकारणातील व्यापक समीकरणे आहेत, याची चर्चा आता सुरू झाली आहे.
विशेषतः गडाख कुटुंबाचे राष्ट्रवादी काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते शरद पवार (Sharad Pawar) यांच्याशी असलेले दीर्घ राजकीय संबंध आणि जिल्हा बँकेच्या राजकारणातील पवार-गडाख समीकरणाचा इतिहास, यामुळे या विधानाकडे राजकीय चष्म्यातूनही पाहिले जात आहे. मात्र, गडाखांच्या सध्याच्या भूमिकेमागे शरद पवार यांचा थेट हस्तक्षेप असल्याचे अधिकृतपणे समोर आलेले नाही. त्यामुळे हा भाग सध्या राजकीय चर्चेपुरताच मर्यादित आहे.
जिल्हा बँकेच्या निवडणुकीच्या हालचाली सुरू होण्यापूर्वी विधान परिषदेचे सभापती प्रा. राम शिंदे यांनी सहकार क्षेत्रातील काही ज्येष्ठ नेत्यांच्या भेटी घेतल्या होत्या. त्यात यशवंतराव गडाख आणि आमदार प्राजक्त तनपुरे यांच्यासह काही नेत्यांचा समावेश होता. या भेटींच्या पार्श्वभूमीवर राम शिंदे जिल्हा बँकेच्या राजकारणात सक्रिय होणार का, याबाबत चर्चा रंगली. स्वतः राम शिंदे यांनी मात्र या भेटी ज्येष्ठ नेत्यांचे मार्गदर्शन घेण्यासाठी असल्याचे स्पष्ट केले होते. गडाखांच्या बिनविरोध आवाहनाशी आपण सहमत असल्याचेही त्यांनी सांगितले. याच काळात मंत्री राधाकृष्ण विखे पाटील आणि सुजय विखे पाटील यांनी गडाख कुटुंबाची भेट घेतली. ही भेट कौटुंबिक असल्याचे सांगण्यात आले असले तरी विखे आणि गडाख कुटुंबातील प्रदीर्घ राजकीय संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर तिची राजकीय चर्चा झाली.
अहिल्यानगर जिल्हा बँकेच्या राजकारणात राधाकृष्ण विखे पाटील यांचे दीर्घकाळ प्रभावी स्थान राहिले आहे. दिवंगत आमदार शिवाजी कर्डिले यांच्या अध्यक्षपदाच्या काळातही विखे पाटील यांची भूमिका महत्त्वाची होती. कर्डिले यांच्या निधनानंतर अध्यक्षपदाच्या रिक्त जागेवर नरेंद्र घुले यांची निवड झाली. या प्रक्रियेत महायुतीतील सहमतीचा फॉर्म्युला पुढे आला. त्यामुळे जिल्हा बँकेच्या राजकारणात विखे गटाचा प्रभाव कायम असल्याचे चित्र राहिले. आता मात्र प्रा. राम शिंदे यांनी जिल्हा बँकेच्या राजकारणात सक्रिय हालचाली सुरू केल्याने समीकरणांमध्ये नवा घटक आला आहे. गेल्या काही दशकांत सहकाराच्या राजकारणापासून तुलनेने दूर राहिलेले राम शिंदे आता या निवडणुकीच्या निमित्ताने सक्रिय झाल्याने त्याकडे राजकीयदृष्ट्या लक्ष वेधले गेले आहे.
जिल्हा बँकेच्या अध्यक्षपदासाठी सुजय विखे पाटील यांचे नाव चर्चेत आले होते. मात्र, आपल्याला अध्यक्षपदात रस नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आणि निर्णय मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस घेतील, असे सांगितले. याच वेळी त्यांनी ‘जागतिक बँकेचा चेअरमन होण्याचा विचार आहे’ अशी मिश्किल टिप्पणी केली. त्यांच्या या विधानाची जिल्ह्याच्या राजकीय वर्तुळात चर्चा झाली. या पार्श्वभूमीवर राम शिंदे यांनीही बँकेची निवडणूक व्यक्तीगत प्रतिष्ठा किंवा ‘इगो’ची बनवू नये, अशी भूमिका मांडली. बँकेच्या ठेवीदार आणि कर्जदार शेतकऱ्यांच्या हितासाठी निवडणूक बिनविरोध करण्यास प्राधान्य दिले पाहिजे, असे त्यांनी स्पष्ट केले. मात्र, एखाद्याने निवडणूक प्रतिष्ठेची केली तर निवडणूक होईल, असा इशाराही त्यांनी दिला.
ऑगस्ट 2024 मध्ये मुंबईतील एका कार्यक्रमात शरद पवार यांनी अहिल्यानगर जिल्हा सहकारी बँकेच्या कारभाराबाबत चिंता व्यक्त केली होती. बँकेत कोणत्या प्रकारचे लोक आहेत आणि तिथे काय सुरू आहे, याबाबत त्यांनी भाष्य केले होते, असा संदर्भ आता पुन्हा चर्चेत आणला जात आहे. त्या वेळी बँकेच्या अध्यक्षपदी दिवंगत आमदार शिवाजी कर्डिले होते आणि जिल्ह्याच्या राजकारणात राधाकृष्ण विखे पाटील यांचा प्रभाव होता. त्यामुळे आजच्या बिनविरोध निवडणुकीच्या चर्चेकडे पाहताना दोन वर्षांपूर्वीचा हा संदर्भही राजकीय चर्चेत येत आहे.
दरम्यान, 27 सप्टेंबरला बाळासाहेब थोरात यांच्या संगमनेर येथील ‘अमृतकुटी’वर जिल्हा बँकेची निवडणूक बिनविरोध करण्यासाठी सर्वपक्षीय नेत्यांची बैठक झाली. या बैठकीला सुजय विखे पाटील उपस्थित होते. मात्र, प्रा. राम शिंदे आणि खासदार नीलेश लंके अनुपस्थित होते. विशेष म्हणजे, लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकीत परस्परविरोधी राजकीय भूमिकेत असलेले थोरात आणि विखे यांचे प्रतिनिधी जिल्हा बँकेच्या प्रश्नावर एकाच बैठकीत आले. त्यामुळे ही बैठक केवळ सहकार क्षेत्रातील निवडणूक बिनविरोध करण्यापुरती मर्यादित आहे की त्यातून जिल्ह्याच्या राजकारणात संवादाचे नवे दार उघडत आहे, याकडे लक्ष लागले आहे. बैठकीत बँकेची निवडणूक सर्वसंमतीने करण्याच्या दिशेने प्रयत्न करण्याचा सूर असल्याचे वृत्त आहे. पुढील टप्प्यात जागावाटप, विविध गटांच्या मागण्या आणि संभाव्य उमेदवारांवर सहमती कशी होते, हे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
जिल्हा बँकेच्या बिनविरोध निवडणुकीसाठी आता केवळ राजकीय इच्छाशक्ती पुरेशी ठरणार नाही. 21 संचालक पदांसाठी मतदारसंघनिहाय इच्छुक, विविध सहकारी संस्था, स्थानिक गट आणि नेत्यांच्या अपेक्षा यांच्यात समन्वय साधावा लागणार आहे. अंतिम मतदारयादीत 3,836 मतदार असल्याचे वृत्त आहे. यामुळे बाळासाहेब थोरात, राधाकृष्ण विखे पाटील, प्रा. राम शिंदे आणि इतर प्रमुख नेत्यांमध्ये जागावाटपावर सहमती घडवून आणणे हे मोठे आव्हान असेल.
या संपूर्ण घटनाक्रमाकडे एकत्रितपणे पाहिल्यास, यशवंतराव गडाखांनी बिनविरोधाची पहिली हाक दिली. राम शिंदेंनी त्या भूमिकेला सकारात्मक प्रतिसाद दिला. विखे पाटील-गडाख भेट झाली. दुष्काळाचा मुद्दा केंद्रस्थानी आला. थोरातांच्या ‘अमृतकुटी’वर सर्वपक्षीय बैठक झाली. थोरात आणि सुजय विखे एकाच चर्चेत सहभागी झाल्याचे दिसते.
कारण निवडणूक बिनविरोध करण्यासाठी सर्वसाधारण सहमती असली, तरी प्रत्येक मतदारसंघातील स्थानिक राजकीय समीकरणे, इच्छुकांची संख्या आणि प्रमुख गटांच्या मागण्या यावर अंतिम निर्णय अवलंबून राहणार आहे.
जिल्हा बँकेच्या निवडणुकीच्या या प्रक्रियेत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची भाजपमधील भूमिका, शरद पवार यांचे राष्ट्रवादी काँग्रेसमधील स्थान आणि बाळासाहेब थोरात यांची जिल्ह्यातील समन्वयक म्हणून असलेली भूमिका महत्त्वाची ठरू शकते. मात्र, या नेत्यांमध्ये बिनविरोध निवडणुकीबाबत नेमकी कोणती चर्चा झाली आहे किंवा कोणता अंतिम फॉर्म्युला ठरला आहे, याबाबत अधिकृत माहिती अद्याप समोर आलेली नाही. म्हणूनच सध्या सर्वांचे लक्ष जागावाटप, उमेदवारांची नावे आणि प्रमुख गटांमधील अंतिम सहमती याकडे लागले आहे.
अहिल्यानगर जिल्हा बँकेची निवडणूक खरोखरच बिनविरोध होते का? की जागावाटपाच्या टप्प्यावर समीकरणे बिघडतात, हे पुढील काही दिवसांत स्पष्ट होईल. सध्याच्या घडामोडींमुळे मात्र जिल्ह्याच्या राजकारणात विखे पाटील-थोरात संवादाची नवी शक्यता, गडाखांच्या आवाहनाची राजकीय व्याप्ती आणि राम शिंदेंच्या सक्रियतेचे परिणाम हे तीन मुद्दे केंद्रस्थानी आले आहेत.
सरकारनामाचे सदस्य व्हा
शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.
Read Latest Marathi Political News, Breaking Political News from Maharashtra, India, Pune & Mumbai at Sarkarnama. To Get Live Political Marathi News on Mobile, Download the Sarkarnama Mobile App for Android and IOS. सरकारनामा आता सर्व सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर. ताज्या राजकीय घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम, शेअर चॅट, टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, सरकारनामा यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.