Union Budget education announcement : शिक्षण क्षेत्रात ‘मेगा धमाका’! 3 आयुर्वेद संस्था अन् 5 युनिव्हर्सिटी टाउनशिप्सची निर्मला सीतारमण यांची घोषणा

Central budget education sector : अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी केंद्रीय अर्थसंकल्पात, शिक्षण क्षेत्राला मेगा बुस्टर दिला आहे. या अर्थसंकल्पात, सरकारने शिक्षण क्षेत्राला बळकटी देण्यासाठी अनेक महत्त्वाच्या घोषणा केल्या आहेत.

विशेषतः, सरकारने आयुर्वेद, फार्मा, डिझाइन, तांत्रिक शिक्षण आणि विद्यार्थ्यांच्या सुविधांवर लक्ष केंद्रीत केले आहे. 2026च्या अर्थसंकल्पातून येत्या काळात शिक्षणाला, रोजगार आणि विकासाशी थेट जोडण्याची तयारी केंद्र सरकारने केल्याचे संकेत दिले आहेत.

आयुर्वेद शिक्षणाला चालना देण्यासाठी अर्थसंकल्पात (Budget) एक मोठे पाऊल उचलण्यात आलं आहे. सरकारने देशभरात तीन नवीन आयुर्वेद संस्था स्थापन करण्याची घोषणा केली आहे. औषधांची गुणवत्ता सुनिश्चित करण्यासाठी औषध चाचणीसाठी प्रयोगशाळा सुसज्ज केल्या जाणार आहे. आयुर्वेद ही केवळ भारताची पारंपारिक औषध प्रणाली नाही तर, ती नवीन रोजगार आणि संशोधनाच्या संधी देखील निर्माण करू शकते, असा संकेत सरकारने यातून देण्याचा प्रयत्न केला आहे.

याशिवाय तीन नवीन आयुर्वेद महाविद्यालये (College) उघडण्याची घोषणा करण्यात आली आहे. यामुळे आयुर्वेदाचा अभ्यास करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना चांगल्या सुविधा उपलब्ध होतील आणि या क्षेत्रातील प्रशिक्षित डॉक्टरांची संख्या वाढणार आहे. 2026च्या अर्थसंकल्पातील एक प्रमुख घोषणा म्हणजे, देशभरातील पाच विद्यापीठ टाउनशिपचा विकास, आहे.

या टाउनशिपमध्ये शिक्षण, संशोधन, वसतिगृहे, क्रीडा आणि स्टार्टअप्ससाठी एकच सुविधा उपलब्ध असणार आहे. विद्यार्थ्यांना अभ्यास करता यावा तसेच, नवीन कल्पना आणि नवोपक्रमांवर काम करता यावे, असे वातावरण उपलब्ध करून देण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे. याव्यतिरिक्त, पाच नवीन विद्यापीठे उघडण्याची घोषणा करण्यात आली आहे. यामुळे उच्च शिक्षणाची सुविधा सुलभ होईल आणि विविध राज्यांमध्ये शिक्षणाच्या नवीन संधी उपलब्ध होतील.

डिझाइन आणि सर्जनशील शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी, सरकारने पूर्व भारतात एक नवीन इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ डिझाइन (आयआयटी, आयआयएनडी नाही) उघडण्याची घोषणा केली आहे. यामुळे, या प्रदेशातील विद्यार्थ्यांना देशाच्या इतर भागात जाण्याची सक्ती केली जाणार नाही आणि स्थानिक पातळीवरच त्यांना चांगले शिक्षण घेता येईल.

डिजिटल आणि सर्जनशील कौशल्ये वाढवण्यासाठी, सरकार एबीजीसी कंटेंट क्रिएटर लॅब्स सुरू करण्याची योजना आखत आहे. आयआयटी बॉम्बेच्या मदतीने, देशभरातील 15000 माध्यमिक शाळा आणि 500 महाविद्यालयांमध्ये या प्रयोगशाळा स्थापन केल्या जाणार आहे. यामध्ये, विद्यार्थ्यांना डिजिटल कंटेंट, गेमिंग, अॅनिमेशन आणि नवीन तंत्रज्ञानाशी संबंधित कौशल्ये शिकली जाणार आहेत. उच्च शिक्षण संस्थांसाठी प्रत्येक जिल्ह्यात मुलींसाठी वसतिगृहे बांधण्याची घोषणाही अर्थमंत्र्यांनी केली.