UPI payment charges fact check 2026 : देशभरात डिजिटल पेमेंटचा वापर झपाट्याने वाढत असताना PhonePe, Google Pay, Paytm, BHIM आणि इतर UPI अॅप्स वापरणाऱ्या कोट्यवधी नागरिकांसाठी एक महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. सोशल मीडियावर 2000 पेक्षा जास्त UPI व्यवहारांवर शुल्क आकारले जाणार असल्याची चर्चा सुरू आहे.
मात्र, सध्या तरी सरकारने कोणत्याही UPI व्यवहारावर नवीन शुल्क लागू केलेले नाही. सरकारने फक्त Payment and Settlement Systems Act मध्ये सुधारणा करण्याचा प्रस्ताव मांडला असून भविष्यात आवश्यक असल्यास काही व्यवहारांवर Merchant Discount Rate (MDR) लागू करण्यासाठी कायदेशीर तरतूद तयार केली जात आहे.
सध्या UPI द्वारे होणारे सर्व व्यवहार पूर्वीप्रमाणेच मोफत आहेत. त्यामुळे नागरिकांनी अफवांवर विश्वास ठेवण्याची गरज नाही. अंतिम निर्णय सरकारकडून नंतर घेतला जाणार आहे.
MDR म्हणजे Merchant Discount Rate हा असा शुल्क प्रकार आहे, जो डिजिटल पेमेंट स्वीकारणाऱ्या व्यापाऱ्याला बँक किंवा पेमेंट सेवा पुरवठादाराला द्यावा लागतो. ग्राहकांकडून हा शुल्क थेट घेतला जात नाही. यापूर्वी Credit Card आणि Debit Card व्यवहारांवर MDR लागू होता. मात्र, January 2020 पासून UPI व्यवहारांवरील MDR पूर्णपणे रद्द करण्यात आला होता, जेणेकरून देशात डिजिटल पेमेंटला अधिक चालना मिळेल.
गेल्या काही वर्षांत UPI ही जगातील सर्वात मोठ्या Real-Time Payment प्रणालींपैकी एक बनली आहे. वाढत्या व्यवहारांमुळे बँका, फिनटेक कंपन्या आणि पेमेंट सेवा पुरवठादारांना तंत्रज्ञान, सायबर सुरक्षा आणि नेटवर्क मजबूत करण्यासाठी मोठी गुंतवणूक करावी लागत आहे. त्यामुळे काही उद्योग संघटनांकडून निवडक व्यवहारांवर MDR लागू करण्याची मागणी केली जात आहे.
2000 पेक्षा जास्त सर्व UPI व्यवहारांवर शुल्क आकारले जाईल, अशी सध्या कोणतीही अधिकृत घोषणा झालेली नाही. काही माध्यमांतील वृत्तांनुसार, 2000 ही संभाव्य मर्यादा मानली जात आहे आणि हा नियम लागू झाल्यास तो मुख्यतः मोठ्या व्यापाऱ्यांपुरताच मर्यादित असू शकतो.
जर भविष्यात 2000 ची मर्यादा लागू झाली, तर दूध, भाजीपाला, किराणा, मेडिकल स्टोअर, ऑटो किंवा टॅक्सी यांसारख्या दैनंदिन छोट्या UPI व्यवहारांवर कोणताही परिणाम होणार नाही. त्यामुळे सर्वसामान्य ग्राहकांनी सध्या चिंता करण्याचे कारण नाही.
सरकारचा प्रस्ताव हा केवळ भविष्यात नियम ठरवण्यासाठीचा कायदेशीर बदल असून, अंतिम निर्णय, शुल्काचा दर, कोणत्या व्यवहारांना सूट मिळेल आणि नियम कधी लागू होतील, याबाबतची घोषणा नंतर केली जाणार आहे. तोपर्यंत PhonePe, Google Pay, Paytm, BHIM आणि इतर UPI अॅप्सवरून डिजिटल व्यवहार पूर्वीप्रमाणेच मोफत सुरू राहणार आहेत.
सरकारनामाचे सदस्य व्हा
शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.
Read Latest Marathi Political News, Breaking Political News from Maharashtra, India, Pune & Mumbai at Sarkarnama. To Get Live Political Marathi News on Mobile, Download the Sarkarnama Mobile App for Android and IOS. सरकारनामा आता सर्व सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर. ताज्या राजकीय घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम, शेअर चॅट, टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, सरकारनामा यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.