Nashik Kumbh Mela : 21 महिने चालणार नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभमेळा; अमृतस्नान कधी, भाविकांनी कोणत्या दिवशी यायचं? जाणून घ्या संपूर्ण वेळापत्रक!

Nashik Trimbakeshwar Kumbh Mela 2027 Important Dates & Schedule : गोदावरीच्या पवित्र तीरावर पुन्हा एकदा भक्ती, श्रद्धा आणि अध्यात्माचा महासंगम अनुभवायला मिळणार आहे. साधू-महंतांचे आगमन, आखाड्यांचे धर्मध्वजारोहण, शाही मिरवणुका आणि पवित्र अमृतस्नान अशा मंगलमय सोहळ्यांनी नाशिक-त्र्यंबकेश्वरचा सिंहस्थ कुंभमेळा पार पडणार आहे. तब्बल 20 महिने 24 दिवस चालणाऱ्या या पर्वातील प्रत्येक धार्मिक विधी, महत्त्वाच्या तारखा आणि अमृतस्नानाचे मुहूर्त यांचे संपूर्ण वेळापत्रक जाणून घेऊया.

३१ ऑक्टोबर २०२६ रोजी धर्मध्वजारोहणाने नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभमेळ्याचा औपचारिक प्रारंभ झाला. मुख्य मेळा कालावधी १५ जून २०२७ पासून सुरु होणार आहे. २९ जुलै रोजी नगर प्रदक्षिणा (अमृत स्नानांपूर्वी नाशिकभोवतीची पारंपरिक प्रदक्षिणा) होईल. त्यानंतर २ ऑगस्टला पहिले अमृतस्नान, ३१ ऑगस्टला दुसरे अमृतस्नान तर तिसरे अमृतस्नान नाशिक रामतीर्थ येथे ११ सप्टेंबर व १२ सप्टेंबर रोजी त्र्यंबकेश्वर येथे कुशावर्त तीर्थावर होईल. सिंहस्थ कुंभमेळ्याची सांगता २४ जुलै २०२८ रोजी (दुपारी 3:36) ध्वजावतरणाने, म्हणजे पवित्र ध्वज उतरवून होईल.

कुंभमेळा म्हणजे काय?

नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभ दर १२ वर्षांनी एकदा, गुरू (बृहस्पती) सिंह राशीत प्रवेश करतो तेव्हा होतो. वैशिष्ट्यपूर्णपणे “दुहेरी कुंभ” म्हटला जाणारा हा पर्व पवित्र गोदावरीच्या काठी दोन पवित्र स्थळी एकाच वेळी होतो.

अमृतस्नानांचे धार्मिक स्थान

हिंदू धार्मिक परंपरेत कुंभपर्वणीच्या दिवशी पवित्र तीर्थात स्नान, दानधर्म, जप, तप आणि धार्मिक विधी करण्याला महत्त्व आहे. अमृतस्नानाच्या वेळी आखाड्यांच्या साधू-संतांचे स्नान, मिरवणुका आणि संन्यासी परंपरांचे दर्शन हे कुंभमेळ्याचे प्रमुख वैशिष्ट्य असते. पौर्णिमा, अमावास्या, एकादशी, तसेच अक्षयतृतीया आणि गंगा दशहरा यांसारख्या पर्वदिवशीही भाविकांची मोठी गर्दी होण्याची शक्यता असते.

अतिमहत्त्वाच्या तारखा

सिंहस्थ महाकुंभमेळ्यात अमृतस्नानाच्या तीन प्रमुख पर्वण्यांना विशेष धार्मिक महत्त्व आहे. पहिले अमृतस्नान सोमवार, २ ऑगस्ट २०२७ ला होणार आहे. ही सोमवती अमावास्येची पर्वणी असेल. दुसरे अमृतस्नान मंगळवार, ३१ ऑगस्ट २०२७ ला, तर तिसरे अमृतस्नान नाशिकमध्ये शनिवार, ११ सप्टेंबर आणि त्र्यंबकेश्वरमध्ये रविवार, १२ सप्टेंबर २०२७ ला नियोजित आहे. नाशिकमधील रामतीर्थ आणि त्र्यंबकेश्वरमधील कुशावर्त तीर्थ ही या स्नानपर्वण्यांची प्रमुख धार्मिक केंद्रे आहेत.

वेळापत्रक (नाशिक)

सिंहस्थ ध्वजारोहण शुभारंभ : शनिवार दि. ३१/१०/२०२६ दुपारी १२:०२ वाजता ठिकाण - रामकुंड, पंचवटी

मुख्य मेळा कालावधी सुरू : १५ जून २०२७ पासून अधिकृत मुख्य मेळा कालावधी सुरू होतो.

साधुग्राम ध्वजारोहण : शनिवार, दि. २४ जुलै २०२७ आखाडा ध्वजारोहण आषाढ कृ. पंचमी

नगर प्रदक्षिणा: गुरुवार, दि. २९ जुलै २०२७ आषाढ कृ. एकादशी

प्रथम अमृतस्नान : सोमवार, दि. २ ऑगस्ट २०२७ आषाढ सोमवती अमावास्या (सूर्यग्रहण)

द्वितीय अमृतस्नान : मंगळवार, दि. ३१ ऑगस्ट २०२७ श्रावण अमावास्या

तृतीय अमृतस्नान : शनिवार, दि. ११ सप्टेंबर २०२७ भाद्रपद शुद्ध एकादशी

विशेष पर्वस्त्रान : गुरुवार, दि. १२ ऑगस्ट २०२७ श्रावण शुद्ध एकादशी मंगळवार, दि. १७ ऑगस्ट २०२७ श्रावण शुद्ध पौर्णिमा शनिवार, दि. २८ ऑगस्ट २०२७ श्रावण कृ. एकादशी

वेळापत्रक (त्र्यंबकेश्वर)

सिंहस्थ ध्वजारोहण : शनिवार, दि. ३१/१०/२०२६ आश्विन कृ. ६

प्रथम अमृतस्नान (दर्श अमावास्या, सूर्यग्रहण) : सोमवार, दि. २/०८/२०२७ आषाढ कृ. ३० अमावस्या

द्वितीय अमृतस्नान (मुख्य पर्व) : मंगळवार, दि. ३१/०८/२०२७ श्रावण कृ. ३० अमावस्या

तृतीय अमृतस्नान (वामन द्वादशी) : रविवार, दि. १२/०९/२०२७ भाद्रपद शु. १२

पर्वकाल समाप्ती /सिंहस्थ समारोप : सोमवार, दि. २४/०७/२०२८ श्रावण शु. २

रामतीर्थ, नाशिक - पर्वकाल मुहूर्त 

24.07.2027

29.07.2027

02.08.2027

15.08.2027

17.08.2027

28.08.2027

31.08.2027

05.09.2027

11.09.2027

26.09.2027

30.09.2027

11.10.2027

15.10.2027

25.10.2027

10.11.2027

13.11.2027

14.11.2027

24.11.2027

28.11.2027

09.12.2027

27.12.2027

26.01.2028

27.01.2028

28.01.2028

29.01.2028

30.01.2028

31.01.2028

01.02.2028

02.02.2028

03.02.2028

04.02.2028

05.02.2028

06.02.2028

07.02.2028

08.02.2028

10.02.2028

20.02.2028

21.02.2028

25.02.2028

27.02.2028

07.03.2028

21.03.2028

05.04.2028

09.04.2028

24.04.2028

05.05.2028

08.05.2028

20.05.2028

24.05.2028

25.05.2028

26.05.2028

27.05.2028

28.05.2028

29.05.2028

30.05.2028

31.05.2028

01.06.2028

02.06.2028

03.06.2028

07.06.2028

18.06.2028

22.06.2028

02.07.2028

06.07.2028

18.07.2028

रामतीर्थ, नाशिक एकूण अमृतस्नान मुहूर्त : 65

कुशावर्त तीर्थ, त्र्यंबकेश्वर - पर्वकाल मुहूर्त

05.11.2026

06.11.2026

09.11.2026

20.11.2026

23.11.2026

24.11.2026

15.01.2027

19.01.2027

21.01.2027

22.01.2027

03.07.2027

04.07.2027

14.07.2027

18.07.2027

31.07.2027

06.08.2027

09.08.2027

12.08.2027

16.08.2027

17.08.2027

23.08.2027

24.08.2027

28.08.2027

30.08.2027

05.09.2027

15.09.2027

27.09.2027

29.09.2027

14.10.2027

26.10.2027

10.11.2027

13.11.2027

21.03.2028

27.03.2028

03.04.2028

07.04.2028

29.04.2028

01.05.2028

02.07.2028

06.07.2028

21.07.2028

कुशावर्त तीर्थ, त्र्यंबकेश्वर एकूण अमृतस्नान मुहूर्त : 41