Teachers Constituency Election : आमदार-खासदार निवडणुकांंपेक्षा शिक्षक आणि पदवीधर मतदारसंघाची मतमोजणी कशी वेगळी असते? जाणून घ्या ५ मोठे फरक!

महाराष्ट्रातील शिक्षक आणि पदवीधर मतदारसंघांच्या निवडणुकीची मतमोजणी सामान्य विधानसभा आणि लोकसभा निवडणुकांपेक्षा वेगळी असते. विधानसभा किंवा लोकसभा निवडणुकीत ईव्हीएमद्वारे मतांची मोजणी केली जाते. मात्र, विधान परिषदेच्या शिक्षक आणि पदवीधर मतदारसंघांत प्राधान्यक्रमानुसार मतदान आणि मतमोजणीची प्रक्रिया राबवली जाते. त्यामुळे निकाल जाहीर होण्यासाठी अधिक वेळ लागू शकतो.

महाराष्ट्रातील पुणे, नागपूर आणि छत्रपती संभाजीनगर पदवीधर तसेच पुणे आणि अमरावती शिक्षक मतदारसंघांसाठी निवडणूक झाली आहे. या 5 जागांसाठी एकूण 182 उमेदवार रिंगणात होते. आज, 27 ऑक्टोबर रोजी मतमोजणी सुरू झाल्याने निकालाकडे राजकीय पक्षांसह उमेदवारांचे लक्ष लागले आहे.

शिक्षक मतदारसंघाची मतमोजणी कशी होते? 5 महत्त्वाचे फरक

1. ईव्हीएमऐवजी मतपत्रिकांचा वापर

लोकसभा आणि विधानसभा निवडणुकांमध्ये ईव्हीएमचा वापर केला जातो. मात्र, शिक्षक आणि पदवीधर मतदारसंघांच्या निवडणुकीत मतपत्रिकांद्वारे मतदान होते. त्यामुळे मतांची मोजणी करण्यासाठी अधिक वेळ लागू शकतो.

2. पसंतीक्रमानुसार मतदान

या निवडणुकीत मतदार उमेदवाराच्या नावासमोर पसंतीक्रम दर्शवतात. पहिल्या पसंतीच्या उमेदवारासाठी '1', दुसऱ्या पसंतीसाठी '2' आणि पुढील पसंतीसाठी नियमानुसार क्रमांक लिहिला जातो. त्यामुळे मतदाराला केवळ एका उमेदवारापुरते मतदान मर्यादित ठेवावे लागत नाही.

3. मतपत्रिकांची छाननी

मतमोजणी सुरू करण्यापूर्वी मतपत्रिकांची वैधता तपासली जाते. नियमांनुसार चुकीच्या पद्धतीने नोंदवलेली किंवा अवैध ठरणारी मतपत्रिका बाद केली जाऊ शकते. त्यानंतर वैध मतपत्रिकांवरील पहिल्या पसंतीच्या मतांची मोजणी होते.

4. विजयासाठी कोटा महत्त्वाचा

या निवडणुकीत सर्वाधिक मते मिळवणे एवढाच विजयाचा निकष नसतो. लागू असलेल्या निवडणूक नियमांनुसार विजयासाठी आवश्यक मतांचा कोटा निश्चित केला जातो. उमेदवाराने पहिल्याच फेरीत आवश्यक कोटा गाठल्यास त्याचा विजय निश्चित होऊ शकतो.

5. मतांचे हस्तांतरण आणि फेरमोजणी

पहिल्या पसंतीच्या मतांमधून कोणताही उमेदवार आवश्यक कोटा गाठू शकला नाही, तर पुढील प्रक्रिया लागू होऊ शकते. सर्वात कमी मते मिळालेल्या उमेदवाराला वगळून त्याच्या मतपत्रिकांवरील पुढील पसंतीची मते उर्वरित उमेदवारांकडे हस्तांतरित केली जातात. आवश्यक निकाल लागेपर्यंत ही प्रक्रिया निवडणूक नियमांनुसार सुरू राहते.

निकालाला वेळ का लागतो?

प्राधान्यक्रमानुसार मतमोजणी, मतपत्रिकांची छाननी आणि मतांचे हस्तांतरण या प्रक्रियांमुळे शिक्षक-पदवीधर मतदारसंघांचे निकाल उशिरा लागू शकतात. त्यामुळे मतमोजणी सुरू झाल्यानंतरही अंतिम निकालासाठी प्रतीक्षा करावी लागू शकते. याच कारणामुळे विधान परिषद निवडणुकीची मतमोजणी सामान्य लोकसभा-विधानसभा निवडणुकांपेक्षा अधिक गुंतागुंतीची ठरते.