Maharashtra teacher recruitment 2026: राज्यातील शिक्षक भरती प्रक्रियेत उमेदवारांच्या कागदपत्रांची पडताळणी अधिक काटेकोरपणे करण्याचे आदेश शिक्षण आयुक्तालयाने दिले आहेत. पवित्र प्रणालीअंतर्गत शिक्षक पदभरतीसाठी निवड यादीतील उमेदवारांची नियुक्ती करण्यापूर्वी त्यांच्या स्व-प्रमाणपत्रातील माहिती आणि संबंधित मूळ कागदपत्रे तपासणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.
ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतरच पात्र उमेदवारांच्या नियुक्तीबाबत पुढील कार्यवाही करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. शिक्षण आयुक्तालयाने 28 ऑगस्ट 2026 रोजी राज्यातील महापालिका, जिल्हा परिषद, नगरपालिका तसेच संबंधित खासगी शैक्षणिक संस्थांच्या व्यवस्थापनांना याबाबत सूचना दिल्या आहेत. विशेषतः मुलाखतीशिवाय पदनिवडीचा पर्याय दिलेल्या संस्थांमधील शिक्षक भरतीसाठी ही कागदपत्र पडताळणी महत्त्वाची ठरणार आहे.
पवित्र पोर्टलवर उमेदवारांनी स्वतः प्रमाणित केलेल्या माहितीच्या आधारे त्यांच्या निवडीसाठी तात्पुरती शिफारस करण्यात आली आहे. मात्र, उमेदवाराने स्व-प्रमाणपत्रात नमूद केलेली माहिती अंतिम मानली जाणार नाही. नियुक्तीपूर्वी ही माहिती मूळ कागदपत्रे आणि प्रमाणपत्रांच्या आधारे तपासावी लागणार आहे.
उमेदवार पात्र असल्याचे स्पष्ट झाल्यानंतरच नियुक्तीबाबतची पुढील कार्यवाही करावी, असे शिक्षण आयुक्तालयाने स्पष्ट केले आहे.
राज्यातील अनुदानित, अंशतः अनुदानित, विनाअनुदानित तसेच अनुदानास पात्र घोषित प्राथमिक, उच्च प्राथमिक, माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शाळांमधील रिक्त शिक्षक पदे भरण्यासाठी उमेदवारांना समान संधी मिळावी, यासाठी पवित्र प्रणालीचा वापर करण्यात येत आहे. शिक्षक अभियोग्यता व बुद्धिमत्ता चाचणी-2025 मधील गुणांच्या आधारे शिक्षक सेवकांची भरती करण्याची प्रक्रिया राबवली जात आहे.
काही खासगी व्यवस्थापनांनी पवित्र पोर्टलवर शिक्षक पदभरतीसाठी मुलाखतीशिवाय पदभरतीचा पर्याय निवडला आहे. अशा संस्थांमध्ये निवड झालेल्या उमेदवारांच्या कागदपत्रांची तपासणी करताना अधिक दक्षता घेण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
उमेदवारांच्या गुणवत्तेनुसार शिफारस करताना अभियोग्यता व बुद्धिमत्ता चाचणीतील गुण, बिंदुनामावलीनुसार आरक्षण, जाहिरातीतील अध्यापनाचा विषय आणि उमेदवाराने स्व-प्रमाणपत्रात दिलेली माहिती या सर्व बाबींचा एकत्रित विचार केला जातो.
निवडीसाठी शिफारस झालेल्या उमेदवारांची General Merit List व्यवस्थापनाच्या लॉगिनवर उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. मात्र, गुणवत्ता यादीत नाव आले म्हणजे नियुक्ती आपोआप निश्चित झाली, असे मानता येणार नाही.
नियुक्तीपूर्वी संबंधित पदासाठी उमेदवाराची पात्रता तपासणे आवश्यक आहे. त्यासाठी पवित्र पोर्टलवर अपलोड केलेले स्व-प्रमाणपत्र आणि त्यासोबतची कागदपत्रे उपलब्ध करून देण्यात आली आहेत.
उमेदवाराने स्व-प्रमाणपत्रात नमूद केलेली माहिती आणि त्यानुसार अपलोड केलेली कागदपत्रे यामध्ये विसंगती आढळल्यास संबंधित उमेदवाराला नियुक्तीसाठी पात्र ठरवता येणार नाही, अशी स्पष्ट सूचना देण्यात आली आहे.
त्यामुळे उमेदवारांनी पोर्टलवर दिलेली माहिती अचूक असल्याची खात्री करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. व्यवस्थापनांनीही कागदपत्रांची केवळ औपचारिक तपासणी न करता मूळ प्रमाणपत्रांच्या आधारे काटेकोर पडताळणी करावी, अशा सूचना देण्यात आल्या आहेत.
महिला आरक्षण वगळता इतर समांतर आरक्षणाचा दावा करणाऱ्या उमेदवारांच्या कागदपत्रांची पात्रता निश्चित झाल्यानंतर, प्रत्यक्ष नियुक्ती आदेश देण्यापूर्वी संबंधित दाव्याची मूळ प्रमाणपत्रांच्या आधारे पडताळणी सक्षम प्राधिकाऱ्यांकडून करून घेण्याचे निर्देश आहेत.पडताळणीनंतर पात्र ठरलेल्या उमेदवारांनाच नियुक्ती आदेश देण्याची कार्यवाही करावी.
महाराष्ट्र शिक्षक पात्रता परीक्षा अर्थात TET गैरप्रकाराच्या प्रकरणात पुणे शहरातील सायबर पोलीस ठाण्यात गुन्हे दाखल झाले आहेत. या प्रकरणाच्या तपासादरम्यान गैरप्रकारात सहभागी असल्याचे निष्पन्न झालेल्या उमेदवारांची यादी महाराष्ट्र राज्य परीक्षा परिषद, पुणे यांनी प्रसिद्ध केली आहे. अशा उमेदवारांची पवित्र पोर्टलमार्फत नियुक्तीसाठी शिफारस झाली असल्यास, संबंधित शासन निर्णयानुसार चारित्र्य पडताळणी न करता नियुक्ती देण्याची कार्यवाही करू नये, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
जिल्हा परिषदेमध्ये ‘शिक्षण सेवक’ पदावर नव्याने नियुक्ती होणाऱ्या उमेदवारांना जिल्हा बदलीचा हक्क राहणार नाही. नियुक्ती आदेशातही याची स्पष्ट नोंद करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
कागदपत्र पडताळणी करताना उमेदवाराने आवश्यक शैक्षणिक आणि व्यावसायिक पात्रता ठरावीक तारखेपर्यंत धारण केली आहे की नाही, याचीही तपासणी करण्यात येणार आहे.
सूचनेनुसार शैक्षणिक पात्रता 14 मे 2025 आणि व्यावसायिक पात्रता 25 सप्टेंबर 2025 पर्यंत धारण केलेली असणे आवश्यक आहे. त्यानंतर प्राप्त केलेली शैक्षणिक किंवा व्यावसायिक पात्रता पात्रतेसाठी ग्राह्य धरली जाणार नाही, अशी नोंद घेण्यास सांगण्यात आले आहे.
शिक्षक अभियोग्यता व बुद्धिमत्ता चाचणी-2025 साठी अर्ज करण्याची शेवटची तारीख 14 मे 2025 होती. त्यामुळे नियुक्तीसाठी विचार करताना उमेदवाराचे वय 14 मे 2025 रोजीचे गृहीत धरावे, असे निर्देश आहेत.
मात्र, खासगी व्यवस्थापनाच्या माध्यमिक आणि उच्च माध्यमिक शाळांमध्ये म्हणजेच इयत्ता 9वी ते 12वीसाठी सेवा शर्तीच्या नियमानुसार कमाल वयोमर्यादा निश्चित नसल्याने या गटातील उमेदवारांना कमाल वयोमर्यादा लागू राहणार नाही.
कागदपत्र पडताळणीसाठी उमेदवारांनी पवित्र पोर्टलवर नोंदविलेल्या स्व-प्रमाणपत्राची प्रत आणि विविध शैक्षणिक, व्यावसायिक तसेच आरक्षणाशी संबंधित प्रमाणपत्रे तपासली जाणार आहेत. यामध्ये प्रमुखतः पुढील कागदपत्रांचा समावेश आहे
* शालान्त परीक्षा गुणपत्रक व जन्मतारखेचा पुरावा
* उच्च माध्यमिक परीक्षा गुणपत्रक व प्रमाणपत्र
* D.Ed./D.El.Ed./B.Ed./B.Sc.Ed./T.Ed. इत्यादी संबंधित पात्रता प्रमाणपत्रे
* TET/CTET गुणपत्रक व प्रमाणपत्र, लागू असल्यास
* पदवी परीक्षा गुणपत्रक व पदवी प्रमाणपत्र
* पदव्युत्तर पदवीची कागदपत्रे, लागू असल्यास
* महाराष्ट्र राज्याचा रहिवासी असल्याचा अधिवास प्रमाणपत्र किंवा महाराष्ट्र-कर्नाटक सीमाभागातील 865 गावांतील रहिवासाचा पुरावा
* जात प्रमाणपत्र व जात वैधता प्रमाणपत्र, लागू असल्यास
* दिव्यांग प्रमाणपत्र, लागू असल्यास
* माजी सैनिक प्रमाणपत्र, लागू असल्यास
* पदवीधर अंशकालीन असल्याचे सक्षम प्राधिकाऱ्याचे प्रमाणपत्र, लागू असल्यास
* प्रकल्पग्रस्त प्रमाणपत्र
* भूकंपग्रस्त प्रमाणपत्र
* प्राविण्यप्राप्त खेळाडूंबाबत संबंधित विभागाचा पडताळणी अहवाल
* अनाथ असल्याचे प्रमाणपत्र
* आत्महत्याग्रस्त शेतकऱ्याचा पाल्य असल्याचे प्रमाणपत्र
* 1991 जनगणना/1994 निवडणूक कर्मचारी असल्याचे प्रमाणपत्र
* नॉन-क्रीमी लेयर प्रमाणपत्र, लागू असल्यास
* नावात बदल झाल्यास त्याचा अधिकृत पुरावा.
शिक्षक अभियोग्यता व बुद्धिमत्ता चाचणीसाठी दिव्यांग उमेदवारांना वेळेची सवलत, मदतनीस आणि प्रश्नांची संख्या कमी करण्यासारख्या सुविधा देण्यात आल्या होत्या. अशा उमेदवारांनी स्व-प्रमाणपत्रात नमूद केलेल्या दिव्यांगत्वाच्या दाव्याची संबंधित प्रमाणपत्राच्या आधारे खात्री करणे आवश्यक आहे.
दिव्यांग प्रवर्गात नियुक्तीसाठी शिफारस न होता अन्य प्रवर्गातून नियुक्तीची शिफारस झाली असली तरी संबंधित उमेदवाराच्या दिव्यांगत्वाच्या प्रमाणपत्राची पडताळणी करण्याचे निर्देश आहेत. आवश्यक कागदपत्रे नसल्यास उमेदवाराला नियुक्तीसाठी पात्र ठरवले जाणार नाही.
कागदपत्र पडताळणीनंतर नियुक्तीसाठी पात्र ठरलेल्या उमेदवारांची चारित्र्य पडताळणी सक्षम प्राधिकाऱ्यांमार्फत करावी. पोलीस विभागामार्फत आवश्यक असलेली चारित्र्य पडताळणीही करण्यात यावी, असे निर्देश आहेत.तसेच नियुक्तीसाठी पात्र ठरलेल्या उमेदवारांची नियमानुसार शारीरिकदृष्ट्या पात्रता तपासण्याची जबाबदारी सक्षम प्राधिकाऱ्यांवर राहणार आहे.
उमेदवारांच्या कागदपत्रांची पडताळणी, पात्रता-अ पात्रतेची कारणे, रुजू अहवाल आदी आवश्यक नोंदी पवित्र पोर्टलवर वेळोवेळी करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. शासन निर्णयातील तरतुदींनुसार कागदपत्रांची काटेकोर पडताळणी करणे आवश्यक असून, अपात्र उमेदवाराला नियुक्ती दिल्यास त्याची संपूर्ण जबाबदारी संबंधित व्यवस्थापनाची राहील, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
शिक्षण आयुक्तालयाने या प्रक्रियेसाठी महत्त्वाच्या तारखाही निश्चित केल्या आहेत. निवड झालेल्या उमेदवारांच्या नियुक्तीपूर्वी कागदपत्र पडताळणीची कार्यवाही 2 सप्टेंबर 2026 ते 5 सप्टेंबर 2026 या कालावधीत करण्याचे नियोजन आहे.
पात्र उमेदवारांच्या पदस्थापनेबाबत समुपदेशनाची प्रक्रिया 7 सप्टेंबर 2026 ते 11 सप्टेंबर 2026 या कालावधीत करण्याचे निर्देश आहेत. मात्र, उमेदवारांची संख्या कमी असल्यास पात्र उमेदवारांना नियुक्ती देण्याची कार्यवाही 5 सप्टेंबर 2026 पूर्वी पूर्ण करण्यास सांगण्यात आले आहे.
कागदपत्र पडताळणी पूर्ण झाल्यानंतर पात्र ठरलेल्या उमेदवारांना पदस्थापना देताना 21 जून 2023 रोजीच्या शासन निर्णयातील तरतूद क्रमांक 7 आणि इतर संबंधित तरतुदींचा विचार करावा. पात्र उमेदवारांना समुपदेशन पद्धतीने पदस्थापना देण्याची कार्यवाही करण्याचे निर्देश शिक्षण आयुक्तांनी दिले आहेत.
पवित्र पोर्टलवरील गुणवत्ता यादीत नाव आले असले तरी नियुक्तीपूर्वी कागदपत्र पडताळणी हा अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा आहे. स्व-प्रमाणपत्रातील माहिती, शैक्षणिक व व्यावसायिक पात्रता, आरक्षणाचा दावा, TET/CTET पात्रता, जन्मतारीख, रहिवास आणि इतर प्रमाणपत्रांमध्ये कोणतीही विसंगती आढळल्यास नियुक्ती धोक्यात येऊ शकते. त्यामुळे संबंधित उमेदवारांनी मूळ कागदपत्रे आणि पोर्टलवर अपलोड केलेली कागदपत्रे यांची माहिती अचूक असल्याची खात्री करणे आवश्यक ठरणार आहे.
सरकारनामाचे सदस्य व्हा
शॉपिंगसाठी 'सकाळ प्राईम डील्स'च्या भन्नाट ऑफर्स पाहण्यासाठी क्लिक करा.
Read Latest Marathi Political News, Breaking Political News from Maharashtra, India, Pune & Mumbai at Sarkarnama. To Get Live Political Marathi News on Mobile, Download the Sarkarnama Mobile App for Android and IOS. सरकारनामा आता सर्व सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर. ताज्या राजकीय घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम, शेअर चॅट, टेलिग्रामवर आणि व्हॉट्सॲप आम्हाला फॉलो करा. तसेच, सरकारनामा यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.